در اولین اپیزود از فصل تفکر نقادانه، قراره یاد بگیریم چطور بهتر فکر کنیم. وقتی با چیزی روبه‌رو می‌شیم، لازم نیست زود باورش کنیم، می‌تونیم کمی مکث کنیم و از خودمون سؤال بپرسیم. اما چه سؤال‌هایی؟ توی این اپیزود با هم یاد می‌گیریم چطور سؤال‌های بهتری بپرسیم و با دقت بیشتری فکر کنیم..
سلام به همه‌ی دوستان کنجکاو!
امروز قراره با هم درباره‌ی یه مهارت خیلی مهم حرف بزنیم؛ چیزی که کمک‌مون می‌کنه بهتر فکر کنیم، تصمیم‌های درست‌تری بگیریم و همیشه دنبال واقعیت‌ها بگردیم. اسمش هست: تفکر نقادانه.
قبل از اینکه شروع کنیم، بهتره از پدر یا مادرتون بخواین که اول این قسمت رو گوش بدن. اگه اونا هم با حرفایی که تو این پادکست گفته می‌شه موافق بودن، بعدش با همدیگه گوش بدین. اینجوری مطمئن می‌شین که این برنامه براتون مفیده و گفت‌وگو هم بینتون شکل می‌گیره.
خب… تفکر نقادانه چیه؟
یعنی وقتی با یه موضوع جدید روبه‌رو می‌شیم، قبل از اینکه باورش کنیم یا درباره‌ش نظر بدیم، یه کم صبر کنیم و سؤال بپرسیم. مثلاً بپرسیم:
“این حرفو کی زده؟”
“چه دلیلی براش داریم؟”
“آیا می‌تونم بهش اعتماد کنم؟”
با این کار، کمک می‌کنیم مغزمون دقیق‌تر و باهوش‌تر بشه.
یه مثال ساده:
فرض کن یکی از دوستات بیاد بگه: “فردا همه‌ی مدرسه‌ها تعطیله!”
خب، شاید اول کلی خوشحال بشی. ولی اگه اهل تفکر نقادانه باشی، سریع نمی‌پری هوا! یه کم فکر می‌کنی و ازش می‌پرسی:
“راست می‌گی؟ از کجا فهمیدی؟”
“تو خودت شنیدی یا یکی دیگه بهت گفت؟”
“تو اخبار مدرسه یا سایت رسمی چیزی گفته شده؟”
با همین سؤال‌ها، کم‌کم می‌فهمی که حرفش واقعیه یا نه.
چرا اصلاً باید تفکر نقادانه داشته باشیم؟
•چون کمک می‌کنه زود فریب نخوریم.
•چون باعث می‌شه کمتر اشتباه کنیم.
•و چون وقتی می‌خوایم درباره چیزی تصمیم بگیریم، دلایل خوبی براش پیدا کنیم.
اولین قدم برای اینکه مغزمون قوی‌تر بشه چیه؟
سؤال پرسیدن!
بله، همین کار ساده. وقتی درباره چیزی مطمئن نیستی، سؤال بپرس. سؤال خوب مثل کلیدیه که درِ حقیقت رو باز می‌کنه.
تمرین امروز:
فرض کن یکی بهت می‌گه: “باید فقط شب‌ها درس بخونی، چون اون موقع مغز بهتر کار می‌کنه!”
حالا تو می‌تونی این سؤال‌ها رو بپرسی:
1.چرا فقط شب؟
2.آیا این برای همه صدق می‌کنه یا فقط بعضی‌ها؟
3.کسی تحقیقی درباره‌ش کرده؟
4.اگه من صبح‌ها درس بخونم چی می‌شه؟
با همین چند تا سؤال ساده، داری مثل یه دانشمند فکر می‌کنی!
جمع‌بندی:
یاد گرفتیم که تفکر نقادانه یعنی عجله نکنیم، سؤال بپرسیم، دلیل بخوایم و با فکر خودمون تصمیم بگیریم. قرار نیست هر چیزی که می‌شنویم رو باور کنیم، بلکه می‌خوایم بدونیم واقعاً درست هست یا نه.
